Blog

Gdyby Friedrich Froebel mógł dziś zajrzeć do współczesnego przedszkola, z pewnością ucieszyłby się, widząc dzieci bawiące się klockami, śpiewające w kręgu i z zapałem odkrywające świat. Prawdopodobnie tylko delikatnie zapytałby: „A dlaczego tak późno?”. Jego koncepcja pedagogiczna, choć powstała w XIX wieku, nadal zadziwia aktualnością i skutecznością, szczególnie w wychowaniu przedszkolnym.

Dziecko – ekspert od własnego rozwoju

Podstawowym założeniem pedagogiki Froebla jest przekonanie, że dziecko jest aktywnym twórcą własnego rozwoju. Nie należy go nieustannie poprawiać, przyspieszać ani „ulepszać”, lecz stworzyć warunki, w których samo będzie mogło poznawać świat. Nauczyciel w tym ujęciu nie jest surowym kontrolerem ani wszechwiedzącym wykładowcą, ale uważnym obserwatorem i towarzyszem dziecięcych odkryć. Brzmi prosto, choć w praktyce wymaga sporej dawki cierpliwości i zaufania do małego człowieka.

Zabawa – poważna sprawa

Froebel jako jeden z pierwszych pedagogów głośno powiedział to, co dzieci wiedziały od zawsze: zabawa to najważniejsza forma uczenia się. Poprzez zabawę dziecko rozwija myślenie, mowę, wyobraźnię, sprawność ruchową oraz umiejętności społeczne. Co więcej, robi to z radością, bez poczucia przymusu. W pedagogice froeblowskiej zabawa nie jest przerwą od nauki – ona jest nauką w najczystszej postaci.

Dary Froebla – prosto, ale genialnie

Sercem tej koncepcji są tzw. dary Froebla – zestawy prostych pomocy dydaktycznych, takich jak kule, sześciany, walce, patyczki czy pierścienie. Ich minimalistyczna forma pobudza wyobraźnię i zachęca do twórczego działania. Dziecko może budować, porównywać, eksperymentować i odkrywać zależności matematyczne oraz przestrzenne. Bez instrukcji obsługi, bez migających światełek – za to z ogromnym potencjałem edukacyjnym.

Program „Dar zabawy” – Froebel na miarę XXI wieku

Współczesną kontynuacją idei Froebla jest program wychowania przedszkolnego „Dar zabawy”. Program ten opiera się na założeniu, że każde dziecko uczy się najlepiej poprzez działanie, doświadczenie i radość płynącą z zabawy. „Dar zabawy” wykorzystuje dary Froebla, pracę w kręgu, zabawy badawcze, konstrukcyjne i ruchowe, a także kontakt z naturą.

Program zakłada całościowe podejście do rozwoju dziecka – bez sztucznego podziału na przedmioty. Podczas jednej zabawy dziecko jednocześnie liczy, mówi, współpracuje z innymi, rozwiązuje problemy i uczy się wyrażać emocje. Nauczyciel planuje aktywności, ale pozostawia przestrzeń na inicjatywę dzieci, elastycznie reagując na ich potrzeby i zainteresowania.

Dlaczego warto?

Pedagogika Froebla oraz program „Dar zabawy” doskonale sprawdzają się w wychowaniu przedszkolnym, ponieważ:

– wspierają harmonijny rozwój dziecka,

– uczą samodzielności i odpowiedzialności,

– rozwijają kreatywność i myślenie przyczynowo-skutkowe,

– wzmacniają kompetencje społeczne,

– dają dzieciom poczucie sprawstwa i radość z uczenia się.

Pedagogika Froebla przypomina nam, że dziecko najlepiej rozwija się wtedy, gdy może być sobą: bawić się, eksperymentować i odkrywać świat w bezpiecznym, wspierającym środowisku. A „Dar zabawy” pokazuje, że ten prezent – zabawa – jest jednym z najcenniejszych darów, jakie możemy ofiarować dziecku na starcie jego edukacyjnej drogi.