Blog

 Każdego dnia patrzę, jak dzieci w przedszkolu chłoną świat. Z radosnymi okrzykami  i tysiącem pytań odkrywają swoje talenty i potencjał. Ujawniają problemy, potrzeby, wątpliwości, pragnienia. Aranżują przestrzeń stymulującą, pobudzającą, inspirującą,  nienarzucającą jednorodnych i gotowych rozwiązań.  

 Tak! Uśmiecham się do siebie. 

 To będzie kolejny, dobry dzień na wykorzystanie potencjału dzieci. 

Hasło „Z darów Froebla wyczaruję to, co myślę, widzę, czuję ” idealnie oddaje istotę pedagogiki Friedricha Froebla, w której proste, drewniane zestawy darów są materiałem dydaktycznym do podejmowania różnorodnych aktywności oraz nadawania im coraz  to nowych znaczeń i zastosowań. Dary służą do wszechstronnej zabawy edukacyjnej.  Jak się okazało, można z nich wyczarować lub interpretować otaczający świat. 

Program Dar Zabawy towarzyszył mi od samego początku, gdy stawałam się  nauczycielką przedszkola w zaciszu samej siebie, a jednocześnie podnosiłam swoje kwalifikacje w uważnym podążaniu za dzieckiem, tworzeniu warunków do jego harmonijnego rozwoju, stawianiu na naukę przez zabawę. Dary Froebla przysłużyły się w pracy z dziećmi w porannym kręgu, w kącikach zabawowo-zadaniowych. W zabawach muzyczno-ruchowych i zabawach swobodnych. 

Nadszedł taki dzień, kiedy m.in. na stronie Froebel.pl, został ogłoszony konkurs „Z darów Froebla wyczaruję to, co myślę, widzę, czuję ” i prawdopodobnie od tego się zaczęło. Wydrukowane obrazy, które zostały ułożone przez dzieci z darów Froebla, nie tylko ozdobiły laurki, podziękowania, kartki np. z okazji Dnia Kobiet i sprawiły przyjemność  osobie obdarowanej, lecz zaczęły tworzyć historię.

Prace freblowskie tworzone w kącikach darów lub podczas zabaw swobodnych, przestały być już udostępniane jedynie rodzicom w fotorelacjach. Dzieci tworzyły opowieści, symbole, obrazy na dany temat, które zostały fotografowane, wywoływane lub wydrukowane w większym formacie i tak… wspólnie: 

Kamishibai i Dary Froebla stały się doskonałą metodą twórczej pracy z dziećmi i zyskały szerszą publiczność. 

Dzieci otrzymywały konkretny pomysł do ułożenia, wzory do odwzorowania, a czasami tylko zarys historii, wszystko zależało od możliwości dzieci, od wyobraźni lub wiedzy.  

Dzięki Darom Froebla, dziecko stało się twórcą, który wykorzystując kolorowe patyczki, pierścienie, piłeczki, figury geometryczne, punkciki, sześciany potrafiło je przekształcić w konkretny lub abstrakcyjny i niegotowy obraz. Autorzy przedstawiali bohaterów, którym nadawali sens i znaczenie, rozwijając przy tym kreatywność, myślenie przestrzenne oraz  motorykę małą.

 Działania z darami otwierają, uwrażliwiają, zmuszają do myślenia, poszukiwania  i porządkowania.  W przedszkolu Dary Froebla to królewskie dary do zabawy, ponieważ z dziećmi wykorzystuję je do obrazowania treści programowych, zapraszając dzieci do wspólnego  tworzenia ilustracji opowiadań, wierszy, rymowanek czy piosenek. Bazując na przeróżnych  kształtach, pozostawiam dzieciom swobodę wyobraźni, która jest przecież kluczowa dla  kreatywności i generuje nowe pomysły na ilustracje. 

 Jednym z najważniejszych aspektów zabawy darami Froebla jest swoboda tworzenia. 

Określam, pokazuję, czasem pełnię rolę artystki, innym razem towarzyszę, podpowiadam lub stoję obok, ale z uważnością i ciekawością, aby nie przegapić darów i talentów dzieci.  Zachęcam dzieci do tworzenia ilustracji z Darów Froebla, aby powstała z ich pracy kolejna opowieść, bajka, a nawet ciekawostki z różnych obszarów edukacji wychowania przedszkolnego. 

Dary stają się materiałem do indywidualnej ekspresji. Dzieci tworzą z nich, co tylko podpowie im wyobraźnia: od słońca, nieba, drzew, sylwet ludzi, biżuterii dla mamy, bukietów dla babci i dziadka, po budowle i obrazy rodzinne i sytuacje z życia grupy lub z życia  przedszkola. 

Różnorodna liczba elementów stymuluje poszukiwanie nowych rozwiązań i prowokuje do kreowania rzeczywistości na własny sposób, bardzo często nie uruchamiając mechanizmu naśladownictwa i kopiowania. 

Kamishibai to także edukacja, zabawa i twórcze działania. Okazuje się, że dzieci mają bardzo ciekawe przemyślenia, rozwiązania, pomysły na tworzenie opowiadań i są przy tym niesamowicie kreatywne i potrafią zaskakiwać. Tworzą zupełnie coś nowego – własne historie i dopasowują do nich symbolikę, swoje obrazy. Współpracują podczas aktywnego działania, dostarczając sobie nawzajem wielu inspiracji i nowych pomysłów, jednocześnie ucząc się od siebie.  

Połączenie Darów Froebla w teatrzykach ukrytych w drewnianej skrzynce, czyli kamishibai, pomaga dodatkowo osiągnąć niezwykły efekt koncentracji i stanowi cenne teatralne doświadczenie. Gdy nauczyciel lub dziecko, które również może być narratorem odczytuje tekst i kolejno, powoli przekłada karty, każde dziecko czeka w skupieniu, aż pojawi się jego ilustracja.  

O skuteczności kamishibai świadczą niezmiennie zaciekawione i uśmiechnięte twarze zasłuchanych dzieci, które chłoną każdy obraz i każde słowo. Wzmacniając przy tym swoje  poczucie sprawstwa i poczucie wartości. 

Cudownie jest pracować z dziećmi, które zarażają swoją pogodą ducha, rozwijają swoją  kreatywność, poszerzają horyzonty, chcą łączyć obraz i tekst. Wnikliwie obserwują otoczenie, wyszukują kształty znane z darów wokoło. Wybierają dary zależnie od swojego charakteru. 

Nie nudzą się. Indywidualnie modelują poziom trudności i podejmowanych przez siebie działań tak, aby możliwe było odczucie sukcesu, satysfakcji, zadowolenia. Czują się dobrze w roli twórców kamishibai, widzów, narratorów. Chcą podarować  wyjątkowe, bo ułożone przez siebie ilustracje, żeby koledzy i koleżanki w roli widzów  przeżywali i oglądali różne przygody, kreowaną rzeczywistość, obrazy i dobrze się bawili.  

Rozstawmy więc magiczną skrzynkę, tak by wszyscy ją widzieli. Za chwilę otworzą się  drewniane drzwiczki i każdy będzie mógł poznać jej moc. 

Zachęcam wszystkich nauczycieli do wykorzystania w pracy z dziećmi Darów Froebla w Teatrzykach Kamishibai. Wymyślajcie i układajcie własne historie i opowiadania. Przekażcie je innym. Wykorzystajcie magiczną skrzynkę butai i jej zawartość, zabierając słuchaczy nie tylko do tajemniczego świata fantazji.